دانلود پایان نامه ارشد : بررسی میزان بهره مندی و رضایت از رسانه های ارتباط جمعی در بین دانشجویان دانشگاه های شهر تهران

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی میزان بهره مندی و رضایت از رسانه های ارتباط جمعی در بین دانشجویان دانشگاه های شهر تهران

تعداد صفحات: 258

فرمت فایل: ورد

دسته بندی:

قیمت: 6300 تومان

تعداد نمایش: 482 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 8 نوامبر 2016

به روز رسانی در: 30 دسامبر 2016

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

6300 تومان – خرید

دانلود پایان نامه ارشد : بررسی میزان بهره مندی و رضایت از رسانه های ارتباط جمعی در بین دانشجویان دانشگاه های شهر تهران

93ص

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                  

فصل اول: طرح پژوهش… 1

مقدمه. 2

  1. بیان مسئله. 3
  2. هدف اصلی تحقیق.. 5
  3. ضرورت و اهمیت موضوع.. 6

فصل دوم: مرور ادبیات و پیشینه پژوهش… 7

مقدمه. 8

  1. وسایل ارتباط جمعی.. 9

1- الف) کتاب؛ قدیمی ترین وسیله ارتباط جمعی.. 10

1- ب) روزنامه؛ ابزاری برای تفکر. 11

1- پ) مجلات؛ پاسخی به علایق متنوع.. 13

1- ت) رادیو. 15

1- ث) تلویزیون؛ محبوب ترین رسانه. 16

1- ج) ماهواره. 18

1- ج-1) ماهواره در ایران.. 20

1- چ) اینترنت… 20

1- چ-1) «مولتی مدیا» 24

1-چ-2) «ابرشاهراه های اطلاعاتی» 24

  1. نقش و کارکردهای وسایل ارتباط جمعی.. 24
  2. مفهوم مخاطب… 37
  3. تحول مفهوم و ماهیت مخاطب… 38
  4. مخاطب فعال و منفعل.. 39
  5. رویکردهای بررسی مخاطب… 41

6- الف) تحقیق تأثیرها 41

6- ب) نقد ادبی.. 42

6- پ) مطالعات فرهنگی.. 43

6-ت) سنت تحلیل دریافت… 44

6- ه) استفاده و رضامندی.. 44

  1. «رویکرد استفاده و رضامندی» 45
  2. بنیادهای نظریه «استفاده و رضامندی» 49
  3. ابعاد نظریه «استفاده و رضامندی» 50
ج
  1. طرح دلایل و نظریه «استفاده و رضامندی» 53
  2. نقد کارکردگرایی نظریه «استفاده و رضامندی» 56
  3. « رویکرد استفاده و تأثیرات » 60
  4. پیشینه پژوهش…. 62

13- الف) پژوهش های خارجی.. 62

13- ب) پژوهش های داخلی.. 64

13-پ) برجستگی این پژوهش نسبت به پژوهش های قبلی.. 66

  1. سوالات و فرضیات اصلی تحقیق.. 67

فصل سوم: روش تحقیق.. 69

مقدمه. 70

  1. روش تحقیق.. 71
  2. جمعیت آماری.. 74
  3. روش نمونه گیری و حجم نمونه. 74
  4. ابزار و نحوۀ جمع آوری داده ها 75
  5. فنون مورد استفاده برای تجزیه وتحلیل داده ها 76

6 . تعریف مفاهیم اصلی پژوهش…. 77

فصل چهارم: یافته های پژوهش… 81

مقدمه. 82

  1. يافته‌هاي توصيفي.. 83

1- الف) اطلاعات عمومی پاسخگویان.. 83

1- ب) بررسی میزان استفاده از رسانه های مختلف از سوی پاسخگویان.. 88

1- پ) کتاب… 123

1- ت)  مطبوعات… 126

1- ث) رادیو. 137

1- ج)  تلویزیون داخلی.. 143

1- چ) تلویزیون خارجی.. 151

1- ح) اینترنت… 163

  1. يافته‌هاي تحليلي.. 170
  2. يافته‌هاي جانبي پژوهش…. 200

فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری.. 215

مقدمه. 216

  1. مرور یافته های توصیفی پژوهش…. 217

1-1) کتاب… 218

1-2) مطبوعات… 219

1-3)  رادیو. 220

د

1-4)  تلویزیون داخلی.. 221

1-5) تلویزیون خارجی.. 222

1-6) اینترنت و ابرشاهراه های اطلاعاتی.. 223

  1. مرور یافته های تبیینی پژوهش…. 224

2-1) بررسی پاسخ سوالات پژوهش…. 224

2-2) بررسی نتایج آزمون فرضیات پژوهش…. 225

2-3) جمع بندی نهایی یافته های پژوهش…. 226

  1. محدودیت های پژوهش…. 228
  2. پیشنهادهای پژوهش…. 229

منابع و مآخذ.. 230

پیوست ها 234

 

 

مقدمه

در این فصل بیان مسئله، هدف اصلی تحقیق و سپس ضرورت و اهمیت موضوع پژوهش ارائه شده است. در فصل دوم، پس از معرفی اجمالی رسانه هایی نظیر کتاب، روزنامه، مجلات، رادیو، تلویزیون، ماهواره و اینترنت، نقش و کارکردهای وسایل ارتباط جمعی نیز مورد بررسی قرار می گیرد. سپس به مفهوم مخاطب وتحول ماهیت آن، تقسیم و تفکیک مخاطب فعال از مخاطب منفعل و رویکردهای بررسی مخاطب اشاره می شود. پس از آن مفصلاً رویکرد استفاده و رضامندی، بنیادها و ابعاد آن، همچنین انتقادات وارده بر آن تشریح می شود و در آخر پیشینه پژوهش ارائه شده است.

در فصل سوم، به روش تحقیق، جمعیت آماری و روش نمونه گیری، ابزار و نحوه جمع آوری داده ها، فنون مورد استفاده برای تجزیه و تحلیل داده ها و مفاهیم اصلی پژوهش اشاره می شود. فصل چهارم، شامل سه بخش یافته های توصیفی، یافته های تحلیلی و یافته های جانبی است. در فصل پنجم ضمن مرور و جمع بندی نتایج پژوهش، یافته ها مورد بحث قرار می گیرند و در نهایت محدودیت ها و پیشنهادهای پژوهش ارائه می شود.

 

 

 

1. بیان مسئله

امروزه، همگان به نقش بی بدیل رسانه های ارتباطی اعم از رسانه های سنتی و مدرن در جریان زندگی بشری اذعان دارند.

«در جهان امروز ، وسایل ارتباط جمعی مختلف ، کتاب ، روزنامه ، رادیو ، تلویزیون و سینما با انتقال اطلاعات و معلومات جدید و مبادله افکار و عقاید عمومی ، در راه پیشرفت فرهنگ و تمدن بشری نقش بزرگی به عهده گرفته اند» ( معتمد نژاد ، 1383 : 1 ).

در دوره ای به سر می بریم که انبوه وسایل ارتباط جمعی سراسر زندگی مردم را در بر گرفته و این رسانه ها با گزارش رویداد های محیط اطراف و بررسی آرا و عقاید انسانها سطح آگاهی ، فرهنگ و هوشیاری آنان را ارتقا می دهند . محتواها همه در جهت افزایش آگاهی ، سرگرمی، متقاعد سازی و آموزش کاربران رسانه ها ارائه می شود. از دیگر سو، استفاده کنندگان این پیام ها در اکثر موارد تحت تاثیر این وسایل قرار نمی گیرند و عکس العمل های متفاوتی را از خود نشان می دهند. به نحوی که از رسانه ها و محتواهایی بهره مند می شوند که سطح رضایت آنان را افزایش دهد.

در این شرایط ، مخاطبان با توجه به ویژگی های جنسیتی ، سنی ، طبقاتی ، تحصیلات و نیز علایق و سلایق خودشان به محتوای رسانه ها روی می آورند و محتوای رسانه ای خود را بر می گزینند  و «از اینرو با فرایند مصرف فعالانه برخورد می کنند . به عبارت دیگر مصرف رسانه ای یعنی ” برخورداری ” یا به عبارتی  “بهره مندی” یک بهره ور از رسانه های جمعی» ( کاظمی ، 1387 : 31 ).

انسان دهه 1920 که با رادیو متولد شد ، با انسان دهه 1950 که با تلویزیون وارد عرصه اجتماعی شد و با انسان حال حاضر که در شاهراه های اطلاعاتی با سرعت بسیار بالا رفت و آمد می کند تفاوت اساسی دارد . «آگاهی انسان موجب می شود که ما با نوعی ” مخاطب احمق ” روبرو نباشیم . به عکس با مخاطبی روبه رو ایم که دست به تعامل می زند ، فضا را بازسازی می کند و از زیرکی ” انتخاب و گزینش ” برخوردار است» ( همان : 51 ).

کتاب ، روزنامه ، رادیو ، تلویزیون و سینما وظیفه تاریخی خود را در سیر تحولات ارتباطی ایفا نموده اند، اگر چه هنوز نیز این انجام وظیفه ادامه دارد ، اما اکنون نوبت به تجربه عرصه های تازه در ارتباطات رسیده است.

اینترنت ، ماهواره و بزرگراه های اطلاعاتی ماهیت ارتباطات را متحول نموده اند . در عین حال نمی توان نقش دیگر رسانه ها را در قرن حاضر نادیده گرفت . در نتیجه در این تحقیق رسانه های جمعی مختلف اعم از رسانه های با سابقه ای مانند کتاب ، روزنامه ، نشریات  چاپی ، رادیو ، تلویزیون و سینما و رسانه های نوین ارتباطی مانند اینترنت ، چند رسانه ای ها[1] ، ماهواره و … مورد توجه و بررسی قرار می گیرند .

اما از آنجا که « ارتباط و هماهنگی بین اداره کنندگان و تهیه کنندگان پیامهای ارتباطی و استفاده کنندگان آن ، با توجه به شناخت علاقه ها و توقعات و نیازهای استفاده کنندگان ایجاد می شود»              (معتمد نژاد، 1348: 7)، برای حفظ هماهنگی باید تحقیقاتی انجام گیرد تا با توجه به علایق و                   بی اعتنایی ها و مخالفت های آنان نسبت به محتوای ارائه شده از جانب رسانه ها در محتوای آنها تغییرات لازم اعمال شود .

با توجه به مقدمات ارائه شده ، در این پژوهش سعی بر آن است که میزان و نحوه بهره مندی دانشجویان دانشگاه های شهر تهران، در مقاطع مختلف تحصیلی از رسانه ها، همچنین انگیزه ها و میزان رضایت آنان از این بهره مندی مورد ارزیابی و سنجش قرار گیرد ؛ به این ترتیب که با استفاده از روش پیمایشی و ابزار پرسشنامه ، دانشجویان مورد بررسی قرار می گیرند، تا ارزیابی نسبتاً دقیقی از این موارد به دست آید .

از آن رو دانشجویان به عنوان جامعه آماری مورد بررسی قرار می گیرند که قشر فرهیخته و فعال جامعه به شمار می روند و میتوانند نقش اساسی در تحولات حال و آینده در عرصه های مختلف اجتماع بازی کنند. ضمن آنکه در آینده ای نه چندان دور، دانشجویان امروز سکان امور اجرایی، فکری و فرهنگی جامعۀ فردا را بر عهده می گیرند.

نتیجۀ بررسی میزان و نحوۀ بهره مندی آنان از رسانه ها و همچنین انگیزه ها و میزان رضایتشان از این              بهره مندی، می تواند زوایای پنهان این موضوع را روشن نماید.

 

2. هدف اصلی تحقیق

رسانه های ارتباط جمعی پیام های متفاوت و انبوه خود را برای استفاده مخاطبین خود پخش می کنند . «بنابراین شناخت مخاطبان پیام ها ، طرز ترکیب ، علایق و توقعات آنان یکی از مسائل مهم ارتباطات جمعی به شمار می رود . شناسایی مخاطبین نه تنها از لحاظ جامعه شناسی اهمیت فراوان دارد ، بلکه در اداره وسایل ارتباط جمعی و پیش بینی آینده آن نیز نقش مهمی ایفاء می کند» ( معتمد نژاد ، 1348: 7).

از آنجا که به نظر می رسد دانشجویان نقش قاطع و تعیین کننده ای در روند توسعه فرهنگی و اجتماعی دارند، اگر بخواهیم آنان را جذب کنیم ، باید توجه و مطالعات دقیقی روی آنها داشته باشیم . چه اگر از شناخت خصوصیات آنها غافل شویم ناگهان قشر انبوهی از آنان نسبت به وسایل ارتباط جمعی احساس بی تفاوتی ، راحتی و زدگی پیدا کنند .

بنابراین تحقیق در زمینه میزان و نوع بهره مندی دانشجویان از وسایل ارتباط جمعی با اهداف زیر صورت می گیرد :

  1. بررسی میزان و نوع بهره مندی ( کمی و کیفی ) و رضایت دانشجویان از وسایل ارتباط جمعی
  2. آگاهی از مهمترین انتظارات و توقعات این قشر از رسانه ها
  3. دلایل عدم بهره مندی دانشجویان از بعضی از وسایل ارتباط جمعی
  4. دلایل اقبال این قشر به انوع خاصی از رسانه ها و محتواهای ارائه شده از جانب آنها

در مجموع، هدف کلی و اصلی از انجام این پژوهش توصیف وضع موجود در بهره مندی و رضامندی از وسایل ارتباط جمعی مختلف؛ همچنین ارائه آمار؛ ارقام و اسناد معتبر برای استفاده در برنامه ریزی های آتی خواهد بود .

.

.

 

3- آموزش

«با توجه به نقش و اهمیتی که آموزش در حیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگ هر جامعه ای دارد، استفاده از مجموعه روش ها و امکانات و ابزاری که بتواند در ارائه هرچه مطلوب تر آن مؤثر واقع شود، ضرورت دارد. از این حیث، وسایل ارتباط جمعی به لحاظ ویژگی های منحصر به فردی که دارند، می توانند کارآمدترین وسیله برای آموزش مهارت ها، دانش ها و ایده های نو در چارچوب برنامه های توسعه قرار گیرند» (رسولی، 1370، شماره 8 : 72).

و به طور کلی می توان گفت که «رسانه ها فراهم آورنده دانش و شکل دهنده ارزش هایند. اگر مستقیماً به کار وظایف آموزشی ویژه به عهده نظام های ارتباطی نهاده می شوند، آنها اغلب در زمینه هایی مؤثر می افتند که نظام های آموزشی رسمی در آنها بی تأثیر بوده اند. رسانه های ارتباطی چه عامداً به کار گرفته شوند و چه به صرف ماهیت ذاتی خویش عمل کنند، نظام های آموزشی موازی برای شهروند در حین آموزش مدرسه ای او و مخصوصاً آموزش مادام العمر فراهم می آورند که اغلب با آنها بسیار بیشتر و آسان تر ارتباط برقرار می کنند» (آقابیگلو، 1377: 25).

 

4- نظارت بر افکار عمومی

«در نظام های دموکراسی، روزنامه ها، مجله ها، رادیوها، تلویزیون ها و سینماها می توانند در راه گسترش ارتباط بین رهبری کنندگان و رهبری شوندگان خدمات مهمی انجام دهند و به عنوان آیینه تمام نمای افکار عمومی، در جلب همکاری مردم و شرکت دادن آنها در امور اجتماعی تأثیر فراوان به جا گذارند» (معتمدنژاد، 1383: 6).

«با تحولات عظیمی که در جوامع بشری از جهت ارتباطی، تکنولوژیک، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در قرن بیستم رخ داده است، مردم بیدار و هوشیار شده اند و برآنند که در شکل دادن به سرنوشت خود، مشارکت کنند. با توجه به این هوشیاری و میل روزافزون مردم به مشارکت، تصمیم گیران این نیرو را در محاسبات خود به حساب می آورند» (اسدی، 1375: 9).

در حکومت های دموکراتیک که افکار عمومی قوی تر است، دولت برای همسو کردن افکار عمومی با سیاست های خود، از وسایل ارتباط جمعی و فنون و ابزارهای پیچیده برای هدایت ا فکار مردم استفاده می کنند. به طور کلی وسایل ارتباط جمعی از مهم ترین عوامل شکل دهنده افکار عمومی هستند.

 

5- نقش های سیاسی

«امروزه تقریباً همه بزرگسالان می گویند که عمده اطلاعات سیاسی خود را از رسانه های جمعی کسب می کنند. اینان به طور کلی تا حدودی در باب امور جاری بهتر از کسانی که از رسانه ها کمتر استفاده  می کنند مطلع هستند. این تأثیر اطلاعاتی معمولاً در رسانه های چاپی قوی تر است و تنها گاهی در مورد تماشای تلویزیون صدق می کند. رسانه های گروهی علاوه بر در اختیار گذاشتن اطلاعات دقیق و تازه درباره رویدادهای سیاسی، به طور مستقیم یا غیرمستقیم ارزش های اساسی درباره مسائلی را که مورد توافق یک جامعه باشد، منتقل می کنند» (اکبر، 1368: 28).

 

6- نقش خبری

«مهمترین وظیفه و نقش اساسی وسایل ارتباطی، پیجویی و گردآوری اطلاعات در مورد احداث و رویدادهای ملی و فراملی و انتقال آنها به عموم مردم بدون در نظر گرفتن سلسله مراتب گروهی است» (دادگران، 1383: 129).

«به عبارت دیگر وسایل ارتباط جمعی به عنوان یکی از وظایف اصلی خود، پخش خبر و اطلاع را بر عهده دارند. رسالت این وسایل در انتقال سریع، بی طرفانه و آگاهی پخش اخبار وقایع دنیای ماست» (ساروخانی، 1371: 86).

به طور کلی فراوانی و گوناگونی وظایف اجتماعی وسایل ارتباطی از لحاظ اخبار و مطالبی که در اختیار افراد قرار می دهند، مسائل دشواری پدید می آورند. زیرا مطالبی که به نیازهای خبری پاسخ می دهند، با مطالبی که نیازهای روانی افراد را تأمین می کنند متفاوتند و صفات و مشخصات متضادی دارند.

نیازهای خبری افراد به پیام ها و مطالب پخش شده از وسایل ارتباطی، به طور مستقیم یا غیرمستقیم جنبه سودگیری دارد، چون انسان معمولاً اخبار را به منظور آگاهی بیشتر از اوضاع محیط اجتماعی و تعیین خط مشی صحیح زندگی تعقیب می کند و کوشش می نماید که آنها رابرای هدف های فردی یا جمعی مورد استفاده قرار دهد. بدین ترتیب خبرهای روزنامه یا رادیو یا  تلویزیون ها نقش راهنمایی انسان را ایفا می کنند و چون هر فرد روش زندگی خود را بر اساس آنها می گذارد، انتظار دارد که خبرها حقیقی، عینی و کامل باشند، هیچ واقعه ای و حادثه ای را مبهم و مرموز باقی نگذارند، قابل دسترسی و بهره برداری باشند، فوری و سریع در اختیار او قرار گیرند، روشن و ساده بیان شده باشند، تا بتوانند روش زندگی خود را با آنها منطبق سازد.

اما خبرها و مطالبی که به نیازهای روان انسانی پاسخ می دهند، دارای وضع دیگری هستند. این نوع خبرها جنبه تفریحی و تفننی دارند و انسان به خاطر ارضاء کنجکاوی و سرگرمی خود و پر کردن اوقات فراغت خویش آنها را دنبال می کند و با استفاده از آنها تا حدودی از قید خستگی ها و فشارهای زندگی رهایی می یابد. بنابراین مطالب سرگرم کننده، صفات و مشخصات مطالب آگاه کننده را دارا نیستند، حقیقی و عینی بودن آنها رعایت نمی شود، سرعت انتشار و کامل و جامع بودن آنها نیز اهمیت ندارند، در صورتی که جنبه های احساس آمیز، زیباپرستی، عاشقانه، قهرمان صفتانه یا خشونت آمیز آنها مورد توجه فروان افراد می باشند» (معتمدنژاد، 1383: 12).

 

7- توسعه فرهنگی و سیاسی

«رسانه های گروهی در توسعه فرهنگی نقش بسیار مهمی به عهده دارند. رسانه های گروهی داده های فرهنگی و خبری را پخش می کنند. خبر به مفهوم زودگذر، در مقابل فرهنگ قرار می گیرد که واقعیتی است پایدار و ماندنی ولی فرهنگی که از رسانه ها انعکاس داده می شود با فرهنگ کلاسیک نخبگان فرق می کند. فرهنگ رسانه ها، فرهنگ نامتجانس و ناپیوسته و بی نظم است. این فرهنگ  توده نام دارد که شامل داده های ناپایدار و شاخص های جزئی و ناقص است و تنها عامه جامعه از این فرهنگ استفاده  نمی کنند بلکه نخبگان نیز مصالح اولیه احساس و اندیشه خود را از فرهنگ رسانه ای می گیرند و به این طریق آثار تازه ای خلق می کنند و هم منبع تغذیه نخبگان- جهت نوآوری و ابداع- هستند که این امر به توسعه فرهنگی می انجامد» (اسدی و مهرداد، 1355: 11).

 

پاسخ دهید