دانلود پایان نامه ارشد ادبیات : غزل روایی و سایر انواع آن در اشعار قیصر امین پور و سید حسن حسینی

دانلود پایان نامه ارشد ادبیات : غزل روایی و سایر انواع آن در اشعار قیصر امین پور و سید حسن حسینی

تعداد صفحات: 150

فرمت فایل: ورد

دسته بندی:

قیمت: 5700 تومان

تعداد نمایش: 393 نمایش

ارسال توسط:

تاریخ ارسال: 19 سپتامبر 2016

به روز رسانی در: 19 سپتامبر 2016

خرید این محصول:

پس از پرداخت لینک دانلود برای شما نمایش داده می شود.

5700 تومان – خرید

دانلود پایان نامه ارشد ادبیات : غزل روایی و سایر انواع آن در اشعار قیصر امین پور و سید حسن حسینی

فهرست

فصل اول مقدمه و روش تحقیق.. 1

1-1-کلیات… 2

1-2- فرضیه ها 2

1-3- روش کار. 2

1-4- سابقه و ضرورت انجام تحقیق.. 3

1-5-روش و ابزار گردآوری اطلاعات… 3

1-6-جامعه ی آماری.. 3

1-7-شعر و آفرینش… 3

1-8-شعر و فرهنگ شاعر. 5

1-2-ساختار ( structure ) یا ساخت ……………………………………………………………………………………..6

1-3-زمینه ی تاریخی ساختارگرایی…………………………………………………………………………………………….7

1-4-اصول ساختار گرایی………………………………………………………………………………………………………….8

1-4-1-دید همزمانی و درزمانی…………………………………………………………………………………………………7

1-4-2-زبان وگفتار………………………………………………………………………………………………………………….7

1-4-3-دال و مدلول…………………………………………………………………………………………………………………8

1-4-4-روابط هم نشینی و جانشینی…………………………………………………………………………………………..8

1-5-اهداف ساختارگرایی………………………………………………………………………………………………………….8

1-5-1-ساختار شعر کلاسیک فارسی ………………………………………………………………………………………..9

1-5-2-ساختار شعر نو فارسی ………………………………………………………………………………………………….9

1-6-شعر روایتی …………………………………………………………………………………………………………………..10

1-6-1-شعر روایی در ادبیات فارسی………………………………………………………………………………………..10

1-6-2-انواع اشعار روایی……………………………………………………………………………………………………….10

1-6-2-1-اشعار غنایی ( lyric poetry )……………………………………………………………………………….12

1-6-2-2-اشعار عرفانی – تعلیمی (mystic- didactic poetry  )………………………………………….13

1-6-3-شعر روایی در ادبیات معاصر فارسی……………………………………………………………………………..14

1-6-4-شعر روایی در ادبیات غربی………………………………………………………………………………………….14

فصل دوم……………………………………………………………………………………………………………………………….18

2-1-قیصر امین پور………………………………………………………………………………………………………………..19

2-2-حوزه های هنری شاعر…………………………………………………………………………………………………….20

2-3-کاربرد واژگان امروزی…………………………………………………………………………………………………….24

2-4-آثار پور قیصر امین…………………………………………………………………………………………………………24

2-5-قالب های شعری……………………………………………………………………………………………………………25

2-6-سید حسن حسینی………………………………………………………………………………………………………….27

2-7-معرفی شعر سید حسن حسینی…………………………………………………………………………………………28

2-8-اسطوره در شعر حسینی…………………………………………………………………………………………………..29

2-9-آثار سید حسن حسینی…………………………………………………………………………………………………….30

فصل سوم………………………………………………………………………………………………………………………………31

3-1-غزل در پویه ی تاریخ……………………………………………………………………………………………………..32

3-1-1-معنای لغوی واصطلاحی غزل……………………………………………………………………………………….33

3-1-2-مضامین و زبان مشخص و محدود غزل…………………………………………………………………………34

3-1-3-غزل در عربی……………………………………………………………………………………………………………..35

3-1-4-غزل در غرب……………………………………………………………………………………………………………..35

3-2-سیر تحول تاریخی غزل…………………………………………………………………………………………………..35

3- 2-1-اشعار غنایی در ایران پیش از اسلام………………………………………………………………………………35

3-2-2-غزل در ایران پس از اسلام…………………………………………………………………………………………..36

3-2-3-تغزل چیست ؟…………………………………………………………………………………………………………..36

3-2-4-فرق غزل و تغزل………………………………………………………………………………………………………..38

3-2-5-دوره رواج غزل ( آغاز قرن ششم تا پایان قرن نهم )………………………………………………………..40

3-2-6-شاعران موثر در تحول غزل………………………………………………………………………………………….42

3-2-7-غزل عارفانه یا سیر تحول غزل از نظر معنی…………………………………………………………………..43

3-2-8-غزل در نیمه اول قرن نهم تا اواسط قرن دوازدهم……………………………………………………………45

3-2-9-غزل در دوره ی بازگشت ( از اواسط قرن دوازدهم تا دوران مشروطیت )………………………….46

3-2-10-غزل دوران معاصر ( از دوران مشروطیت تا عهد حاضر )………………………………………………46

3-3-انواع ساختار غزل ………………………………………………………………………………………………………….47

3-3-1-انواع ساختارهای اصلی یا پایه………………………………………………………………………………………47

3-3-1-1-ساختار خطاب ………………………………………………………………………………………………………49

3-3-1-1-1-انواع مخاطب ……………………………………………………………………………………………………51

3-3-1-2-ساختار غیبت ………………………………………………………………………………………………………..53

3-3-1-3-ساختار حدیث نفس ………………………………………………………………………………………………55

3-3-1-3-1-تک گویی درونی  ……………………………………………………………………………………………..55

3-3-1-3-2-تک گویی نمایشی  ……………………………………………………………………………………………55

3-3-1-3-3-حدیث نفس یا خود گویی ………………………………………………………………………………….56

3-3-1-3-ساختار گفتگو ……………………………………………………………………………………………………….57

فصل چهارم…………………………………………………………………………………………………………………58

4-1-یک داستان کوتاه ……………………………………………………………………………………………………………59

4-2-غزل هایی که حاوی داستانند؛ اما دارای ساختار روایی نیستند ……………………………………………..60

4-2-1-غزل هایی که دارای تلمیح هستند…………………………………………………………………………60

4-2-2-غزل هایی که حاوی یک حکایت هستند……………………………………………………………………….60

4-2-3-غزل های دارای مقدمه برای گفتگو ……………………………………………………………………………..61

4-2-4-غزل های ارجاعی………………………………………………………………………………………………………62

4-2-4-1-رخدادهای شخصی…………………………………………………………………………………………………62

4-2-4-2 رخدادهای تاریخی…………………………………………………………………………………………………..63

4-2-4-3-رخدادهای مذهبی – اساطیری………………………………………………………………………………….64

4-3- تعریف غزل روایی…………………………………………………………………………………………………………64

4-4- بخش های اصلی یک غزل روایی …………………………………………………………………………………..65

4-4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………..65

4-4-2- تنه ………………………………………………………………………………………………………………………….66

4-4-3 –پایان………………………………………………………………………………………………………………………..66

4-5- داستان و عناصر آن………………………………………………………………………………………………………..68

4-5-1- داستان……………………………………………………………………………………………………………………..68

4-5-2-قصه ……………………………………………………………………………………………………………………….69

4-6- کیفیت عناصر داستانی در غزل روایی………………………………………………………………………………70

4-6-1- شخصیت (character) ………………………………………………………………………………….70

4-6-1-1- شخصیت ها بر اساس میزان نقش آنها در داستان……………………………………………………….70

4-6-1-1-1- شخصیت مخالف……………………………………………………………………………………..70

4-6-1-1-2-شخصیت مقابل………………………………………………………………………………………………….70

4-6-1-1-3-شخصیت همراز………………………………………………………………………………………………….70

4-6-1-2-انواع شخصیت ها براساس تمایزات فردی………………………………………………………………….71

4-6-1-3- انواع شخصیت ها بر اساس تحول آنها در داستان ……………………………………………………..71

4-6-1-4- شخصیت ها در غزل روایی ……………………………………………………………………………………71

4-6-1-4-1 -شخصیت های اصلی………………………………………………………………………………………….71

4-6-1-4-2- شخصیت های فرعی که خود به سه دسته تقسیم می شوند……………………………………..71

4-6-2- صحنه …………………………………………………………………………………………………………………….72

4-6-2-1-صحنه  ی فراخ منظر و صحنه نمایشی………………………………………………………………………73

4-6-2-2- صحنه فراخ منظر و نمایشی در غزل روایی ………………………………………………………………73

4-6-2-1- صحنه در غزل روایی …………………………………………………………………………………………….74

4-6-2-1-1-زمان………………………………………………………………………………………………………………….74

4-6-2-1-2 مکان …………………………………………………………………………………………………………………74

4-6-3- پیرنگ………………………………………………………………………………………………………………………75

4-6-3-1-تفاوت داستان با پیرنگ …………………………………………………………………………………………..75

4-6-3-2- انواع پیرنگ …………………………………………………………………………………………………………75

4-6-3-3 پیرنگ در غزل روایی……………………………………………………………………………………………….76

4-6-3-3-1- انواع غزل روایی از نظر وجود پیرنگ ………………………………………………………………….76

4-6-3-3-2- انواع غزل روایی از نظر نوع پیرنگ …………………………………………………………………….78

4-6-4- زاویه ی دید ……………………………………………………………………………………………………………79

4-6-4-1 -زاویه ی دید درونی ……………………………………………………………………………………………..79

4-6-4-1-1- راوی – قهرمان ………………………………………………………………………………………………..80

4-6-4-1-2- راوی – ناظر ……………………………………………………………………………………………………80

4-6-4-2- زاویه ی دید بیرونی ……………………………………………………………………………………………..80

4-6-4-4- زاویه ی دید در غزل روایی …………………………………………………………………………………..80

4-6-5- عمل داستانی ……………………………………………………………………………………………………………81

4-6-6 حادثه ……………………………………………………………………………………………………………………….82

4-6-6-1- حادثه ی استقلال یافته ………………………………………………………………………………………….82

4-6-6-2 -حوادث اصلی و فرعی ………………………………………………………………………………………….82

4-6-6-3- حادثه در غزل روایی …………………………………………………………………………………………….83

4-6-7-گفتگو………………………………………………………………………………………………………………………83

4-6-7 -1-گفتگو در غزل روایی ……………………………………………………………………………………………84

4-6-8- مضمون یا درون مایه…………………………………………………………………………………………………84

4-6-8-1- انواع درون مایه ……………………………………………………………………………………………………84

4-6-8-2- درون مایه در غزل روایی ………………………………………………………………………………………85

4-6-9- کشمکش………………………………………………………………………………………………………………….85

4-6-9-1- انواع کشمکش……………………………………………………………………………………………………..86

4-6-9-1-1- کشمکش جسمانی…………………………………………………………………………………………….86

4-6-9-1-2- کشمکش ذهنی ………………………………………………………………………………………………..86

4-6-9-1-3- کشمکش اخلاقی………………………………………………………………………………………………86

4-6-9-2- کشمکش در غزل روایی ………………………………………………………………………………………..86

4-6-10- اوج……………………………………………………………………………………………………………………….86

4-6-10-1- اوج در غزل روایی ……………………………………………………………………………………………..87

4-6-11- گره گشایی و نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………….87

4-6-11-1- گره گشایی و نتیجه گیری در غزل روایی ……………………………………………………………..87

فصل پنجم ……………………………………………………………………………………………………………………………89

5-1-درآمدی بر شعر و شعرای مورد بحث……………………………………………………………………………….90

5-2- غزل­های روایی…………………………………………………………………………………………………………….91

5-2-1- بررسی داستان های روایی و عناصر آن ……………………………………………………………………….92

5-3- غزل­های غیر روایی عبارتند از………………………………………………………………………………………98

5-3-1- غزل­های ارجاعی……………………………………………………………………………………………………..98

5-3-1-1- رخدادهای تاریخی – مذهبی ……………………………………………………………………………….99

5-3-1-2-رخدادهای شخصی …………………………………………………………………………………………….114

5-3-1-3- رخداد مذهبی اساطیری……………………………………………………………………………….124

5-3-2-غزل هایی که دارای تلمیح هستند……………………………………………………………………………….132

5-3-3-غزل های دارای مقدمه برای گفتگو ……………………………………………………………………146

نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………………….148

فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………………………………150

چکیده

غزل شکل نهایی و تکامل یافته ی شعر ماست و شاید بتوان گفت قدیمی ترین قالبی است که در شعر فارسی توانسته است حیات خود را به هزاره ی جدید بکشاند و این کار کوچکی نیست  . یکی از شاعران برجسته ی معاصر ایران که خلاقیّت و آفرینندگی را با پژوهش و تتبّع جمع آوری کرده است و هم محافل ادبی و هم جامعه ی دانشگاهی  او را در زمان حیاتش جدّی گرفت ، مرحوم قیصر امین پور و سید حسن حسینی  است . قالب غزل در همه پنج مجموعه ی شعری قیصر امین پور دیده می شود. سید حسن حسینی نیز در قالب غزل اشعار قابل توجهی دارد .موضوع این پژوهش بررسی غزل های روایی و سایر انواع آن در غزل های سید حسن حسینی و قیصر امین پور می باشد . غزل روایی غزلی است که در محور عمودی خود ، به نقل رویدادی بپردازد ، رویدادی که شرح آن ، درون غزل باشد و کل ساختار غزل را در برگیرد . هر غزل روایی ، از سه بخش مقدمه ، تنه و پایان تشکیل شده است.عناصر داستانی در غزل روایی وجوددارند که عبارتند از : شخصیت ، صحنه ، پیرنگ ، زاویه دید ، عمل داستانی ، حادثه ، گفتگو ، مضمون ، اوج ، گره گشایی و نتیجه گیری.

در سایر انواع غزل نیز با داستان مواجه هستیم اما داستان ها و روایاتی که در بیرون از غزل رخ داده است و فهم آن به درک و اطلاعات مخاطب یا خواننده بستگی دارد. سایر انواع آن شامل غزل های ارجاعی، غزل هایی که حکایت دارند ، غزل های دارای مقدمه برای گفتگو ، غزل هایی که تلمیح دارند، می باشد.

.

.

 

 

 

 

2-1-قیصر امین پور

قیصر امین پور در دوم اردیبهشت 1338، در گتوند به دنیا آمد. جایی بین دزفول و شوشتر که در استان خوزستان است. قیصر امین پور درباره ی اسم خود می گوید:

بسم الله الرحمن الرحیم

و قاف، حرف آخر عشق،

آن جا که نام کوچک من آغاز می شود

امین پور در سه سالگی مادرش را از دست داد. وی تا زمان تحصیلات که با پیروزی انقلاب اسلامی مصادف بود در این شهر به سر برد. پس از آن به سال 1357 در رشته ی دامپزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد. و برای اقامت و ادامه ی تحصیل به تهران آمد. به دلیل ناهماهنگی این رشته ی تحصیلی با نازک اندیشی و تخیل شاعرانه و حس لطیف سرودن که از همان آغاز در وجودش موج می‏زد نتوانست در رشته ی دامپزشکی به ادامه ی تحصیل بپردازد. در سال 1358 از این رشته انصراف داد تا علوم اجتماعی را بیازماید اما روح حساس و نکته یاب او آن را نیز تاب نیاورد سرانجام سال 1363 به دنبال آشنایی با شاعران جوان حوزه ی هنری، مطلوب خود را یافت و رشته ی ادبیات فارسی را برای ادامه ی تحصیل بر گزید که پس از طی دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در فاصله سال های 1363-69 سرانجام با دفاع از رساله ی دکترای خود با عنوان ( سنت و نوآوری در شعر معاصر ) با راهنمایی استاد شفیعی کدکنی در سال 1376 به درجه ی دکتری از دانشگاه تهران نایل شد . او سرودن شعر را سال ها قبل از انقلاب شروع کرده بود و علاوه بر سرودن شعر در هنر های دیگری نظیر خط، نقاشی، هنرهای تجسمی و قصه نویسی نیز تواناست اما عمده ترین فعالیتش در زمینه ی شعر است.چنان که می‏توان او را به عنوان یکی از شاعران پر کار و فعال دوره ی خویش مطرح ساخت .

در سال 1370 با خانم زیبا اشراقی که از دانشجویان رشته ی ادبیات بود، ازدواج کرد. حاصل زندگی مشترکش ، دختری است به نام آیه که در شعر زیر تصویری زیبا از او ارائه می دهد. ( رسم شقایق 270 )

ای آیه آیه آیه ی من در کتاب تو                        ای امتداد سایه ی من آفتاب تو

ای نام من، تمام من ای شعر ناتمام                   بگذار تا سروده شوم در کتاب تو

( گل ها همه آفتابگردانند: 113 )

با این که غزل از قالب های عمده ی شعر گذشته به خصوص قرن های هفتم تا یازدهم است و حافظ آن را به اوج خود رساند. اما قیصر در به کار گیری این قالب شعری لحظه های ناب را رقم می زند.

آواز عـاشقـانه مــا در گـلـو شکـست                  حق با سکوت بود صدا در گلو شکست

دیـگـر دلـم هـوای سرودن نمـی کنـد                  تـنهـا بـهانـه ی دل مـا در گلو شکست

این جزر ومد چیست که تا ماه می رود                  دریای درد کیست که در چـاه می رود؟

( آینه های ناگهان: 345 )

2-2-حوزه های هنری شاعر

اگر بخواهیم برای ارزیابی شعر قیصر امین پور نمودار پیشنهادی شفیعی کدکنی را رسم کنیم؛ گستردگی حوزه ی هنری او بر روی نمودار مشهود است. برروی محور عمودی، خط صعودی آن زیبایی هنری و فنی شاعر را نشان می دهد. برروی همین محور، ادامه ی خط به صورت عمقی، زمینه ی انسانی و بشری عاطفه ی شاعری را نشان می دهد. محور افقی، یک طرف نفوذ شعر شاعر، در میان قشرها و گروه های مردم روزگارش و یا همه ی ادوار و همه ی منطق می باشد و طرف دیگر، پشتوانه ی فرهنگی شاعر را مشخص می کند؛ پشتوانه ی فرهنگی مثل جریان رودخانه ی معنوی در دنیای نسل های گذشته حرکت می کند و این جریان به وسیله ی دو قطب عمق انسانی و صعود هنری، در ذات شاعر تقویت می شود.

شاعری که بر روی هر یک از این خطوط به صورت منطقی پیشرفت داشته باشد، حوزه ی هنری او هم گسترده می شود و همین حوزه ی هنری او نمایانگر قدرت شاعری اوست.

  • زیبایی هنری در شعر قیصر امین پور از بسامد بالایی برخوردار است. او ازانواع زیبایی های هنری مربوط به درونه و بیرونه زبان خود استفاده کرده و کلام خود را با موسیقی و آرایه های معنوی، کلامی برجسته و شاعرانه ساخته است. به طوری که از بررسی های این مجموعه ها برآورد می شود، در هیچ زمینه ای نیست که او هنر نمایی خویش را – آن هم در حد عالی آن – نشان نداده باشد.
  • قیصر، در زمینه ی احساسات و عواطف به کار گرفته در اشعارش، از موقعیتی خاص برخوردار است. او در اشعارش حتی وقتی به “من” های شخصی خود می پردازد، برای تمام من های بشری در طول تاریخ و عرض زمین می سراید. او از خلقت انسان می گوید و از حیات پس از مرگ، از همه چیز و همه کس سؤال می کند و خود را پاسخ گوی دردهای همه ی بشریت می داند.
  • پشتوانه ی فرهنگی آن گونه که در تعریف شفیعی کدکنی مشهود است، مجموعه ی تلفیق شده از عمق انسانی احساسات شاعری و برتری های هنری اوست که از نسل های بعدی قرار می دهد. در طول اشعار این شاعر، می توان جریان ذهنی او را که متشکل از: فرهنگ عمومی، شعری و تجربه های خصوصی اوست، دریافت کرد.
  • گستردگی نفوذ شاعر در لایه های مختلف اجتماعی، آن چنان است که در طول حیات خود به سرعت شناخته شد و حتی در این زمان کوتاه شاعری اش، قسمت هایی از اشعار او ضرب المثل های شناخته شده بین اقشار مختلف مردم شد. تکه کلام های روزمره ای که بین مردم رد و بدل شود، گواه بر این مدعاست. ” چه زود دیر می شود “، ” ای اشک به چشمم آشنا می‏آیی”، ” هرروز بی تو، روز مباداست ” ازاین قبیل است. این نفوذ و گستردگی شعرهای او در بین اقشار مختلف مردم علل خاصی دارد که به چند مورد آن اشاره می کنیم.

الف) ساده و روان بودن زبان شعری او و به کارگیری زیباترین آرایه های لفظی و معنوی در قالب جملات تازه و ناآشنا، استفاده از صفات هنری، ولی بدون پیچیدگی های واژگانی و نحوی که او را به زبان و سبک شعری حافظ نزدیک می کند.

 

” معنای زندگی ”

ای فرصت نسیم برای وزندگی

پروانه پرنده برای پرندگی

ای اهتزاز روح به بوی نسیم دوست

امکان دل برای تکان و تپندگی

لیلای تو را همه مجنون کوه و دشت

باد دوندگی و غزال رمندگی

در بند خویش بودن معنای عشق نیست

چونانکه زنده بودن، معنای زندگی

غرق عرق ز دست دل سرکش خودم

شرمندگی است پیش تو اظهار بندگی ( دستور زبان عشق )

 

ب) استفاده از اصطلاحات عامیانه، ضرب المثل ها و تکیه کلام های روزمره و چینش آن ها در کنار کلمات هنری موزون و برجسته ی زبانی و هم چنین سخنان عرفانی را در بستر کلام نشاندن. ” مولوی ” وار شعر سرودن اوست.

 

همه حرف دلم

حرف ها دارم اما… بزنم یا نزنم؟

با توام، باتو! خد را! بزنم یا نزنم؟

همه ی حرف دلم با تو همین است که ” دوست ”

چه کنم؟ حرف دلم را بزنم یا نزنم؟

عهد کردم دگر از قول و غزل دم نزنم

زیر قول دلم آیا بزنم یا نزنم؟

گفته بودم که به دریا بزنم یا نزنم؟

کو دلی تا که به دریا نزنم دل اما

از ازل تا به ابد پرسش آدم این است:

دست بر میوه ی حوا بزنم یا نزنم؟

به گناهی که تماشای گل روی تو بود

خار در چشم تمنا بزنم یا نزنم؟

دست بر دست همه عمر در این تردیدم:

بزنم یا نزنم؟ ها؟ بزنم یا نزنم؟ ( گل ها همه آفتابگردانند، مهر 74 )

پ ) سخن گفتن از دردهای مشترک انسانی و پرسش گری های گستاخانه اش از هر چیز و هر کجا، تا هم چون ” خیام ” دیگران را هم به تفکر وادارد.

 

” به که باید گفت ”

کشت تقدیر تو ما را به که باید گفت؟

مُردم از درد خدا را به که باید گفت؟

سرنوشتم اگر این است که می بینم

حکم تغییر قضا را به که باید گفت؟

آی خط خوردگی صفحه ی پیشانی!

این همه خط خطا را به که باید گفت؟

مو به مو حادثه بارید به هر بندم

تیر باران بلا را به که باید گفت؟

هر نفس آهی و هر آینه اشکی شد

وضع این آب و هوا را به که باید گفت؟

هر دمی دردی و هر ثانیه سالی بود

شرح این ثانیه ها را به که باید گفت؟

هذیان بود و شب و تاب و تب تردید:

درد و درمان و دوا را به که باید گفت؟

چه کنم این همه اما و اگرها را

این همه چون وچرا را به که باید گفت؟

آفرین بر تو و نفرین به خودم گفتم

جز تو نفرین و دعا را به که باید گفت؟

شکوه از هر چه و هر کس به خدا کردم

گله از کار خدا را به که باید گفت؟

زکه یاری، زکه یاری، زکه باید خواست؟

به که یارا، به که یارا، به که باید گفت؟

 

 

2-3-کاربرد واژگان امروزی

قیصر در اشعار و غزلیاتش، واژگانی امروزی را به کار برده است که یا هم چون

” سیمان ” در زبان فارسی وجود نداشته، یا هم چون ” ناحیه ” امروز در معنای اصطلاحی جدیدی استفاده می شود و یا هم چون ” شعاع و مساحت ” تاکنون واژگان شعری محسوب نمی شوند.

این واژگان در کتاب های ” تنفس صبح “، ” آینه های ناگهان ” و ” گل ها همه آفتابگردانند “دستور زبان عشق ” دیده می شود.

اگر اشعار قیصر امین پور، چون حافظ دارای دو لایه است و عوام و خواص هر کدام بر حسب درک و برداشت خود، با آن احساس هم فکری و هم زبانی می کنند، به خاطر کلماتی است که تداعی کننده ی اصطلاحات رایج در گفتگوهای روزمره ی آن هاست. اگر چه بعضی از اقشار جامعه، خواسته یا ناخواسته آن ها را به کار نمی برند، اما بارها و بارها می شنوند و با آن مأنوسند.( همان )

2-4-آثار پور قیصر امین

  • شعر

1363 انتشار کتاب های ” تنفس صبح ” و کوچه ی آفتاب ”

1372 انتشار ” آینه های ناگهان ”

1380 انتشار ” گل ها همه آفتابگردانند ”

1386 انتشار ” دستور زبان عشق ”

  • شعر نوجوان

1365 منظومه ی ” ظهر روز دهم ”

1368 ” مثل چشمه مثل رود “، دریافت جایزه ی نیما یوشیج ( مرغ آمین بلورین )

1375 ” به قول پرستو ”

  • نثر

1365 ” طوفان در پرانتز “، ( نثر ادبی برای نوجوانان )

1370 ” بی بال پریدن “، ( برای نوجوانان )

  • پژوهش های ادبی

1383 ” سنت و نوآوری در شعر معاصر ”

1385 ” شعر و کودکی ”

2-5-قالب های شعری

در کوچه آفتاب: 130 رباعی و 48 دو بیتی

تنفس صبح: 20 شعر نو، 30 غزل و 1 مثنوی

آینه های ناگهان: دفتر اول ( 26 شعر نو و 14 غزل ) دفتر دوم ( 13 شعر نو و 11 غزل و 4 دوبیتی و 1 مثنوی )

گل ها همه آفتابگردانند: 49 شعر نو، 35 غزل، 3 رباعی، 2 دوبیتی و 1 قصیده

دستور زبان عشق: 24 شعر نو، 29 غزل، 12 رباعی، و یک دو بیتی.

همان طور که می بینیم بیش ترین قالب های شعری او را شعر نو و غزل به خود اختصاص داده اند که به طور یکنواخت در همه ی مجموعه به کار رفته به جز دفتر اول، قالب رباعی اگر چه بیش ترین درصد را دارد؛ فقط در دفتر اول بسامد بالایی دارد و در دفترهای بعدی، حضور آن کم رنگ شده است.

کمترین قالب شعری هم قصیده می باشد. که فقط یک بار به کار رفته است. قیصر امین پور مدتی متمادی گرفتار عارضه ی کلیوی بود که ایام سال های آخر عمر کوتاهش را تلخ و ناگوار ساخته بود، گویی زبان حالش این سروده ی حافظ بود:

” چون غنچه گرچه فروبستگی ست کار جهان

تو همچو باد بهاری، گره گشا می باش ”

سرانجام در هشتم آبان ماه، 1386 شاعر عاشقانه ها پر کشید.

با عروج قیصر، پرونده ی حضور مثلث سلمان هراتی و سید حسن حسینی و قیصر امین پور، برای همیشه بسته شد. دیگر نمی شود از هیچ کدام سراغ دیگری را گرفت. حالا حتماً قیصر در آغوش ” مادر ” خود که پیش از بال گشودن او پر کشیده بود، آرام گرفته است. ( رسم شقایق 111-112)

مطالب این بخش را با شعری زیبا از قیصر امین پور به پایان می بریم.

اگر می توانستم

اگر داغ، رسم قدیم شقایق نبود

اگر دفتر خاطرات طراوت

پر از رد پای دقایق نبود

اگر ذهن آیینه خالی نبود

اگر عادت عابران، بی خیالی نبود

اگر گوش سنگین این کوچه ها

فقط یک نفس می توانست

طنین عبوری نسیمانه را

به خاطر سپارد

اگر آسمان می توانست، یکریز

شبی چشم های درشت تو را جای شبنم ببارد

اگر رد پای نگاه تو را

باد و باران

از این کوچه ها آب و جارو نمی کرد

اگر قلّک کودکی لحظه ها را پس انداز می کرد

اگر آسمان سفره ی هفت رنگ دلش را

برای کسی باز می کرد

و می شد به رسم امانت

گلی را به دست زمین بسپریم

و از آسمان پس بگیریم

اگر خاک کافر نبود

و روی حقیقت نمی ریخت

اگر ساعت آسمان دور باطل نمی زد

اگر کوه ها، کر نبودند

اگر آب ها، تر نبودند

اگر باد می ایستاد

اگر حرف های دلم بی ” اگر ” بود

اگر فرصت چشم من بیشتر بود

اگر می توانستم از خاک

یک دسته لبخند پر پربچینم

تو را می توانستم

ای دور

از دور

یک بار دیگر ببینم  ( گل ها همه آفتابگردانند )

2-6-سید حسن حسینی

سید حسن حسینی در سال1335 در تهران متولد شد. مدارک تحصیلی او دیپلم طبیعی، لیسانس تغذیه، فوق لیسانس و دکترای ادبیات فارسی است. به زبان های ترکی، انگلیسی و عربی آشنایی داشت. از سال 1352 نوشتن و سرودن را آغاز کرد. مطبوعات قبل از انقلاب از جمله؛ مجله ی فردوسی جایی برای عرضه ی کارهای تمرینی او بود. در سال 1365 با تعدادی از دوستانش، از جمله قیصر امین پور، حوزه ی اندیشه و هنر اسلامی را که استاد محمد رضا حکیمی و آیت الله امامی کاشانی از بانیان آن بودند، راه اندازی کرد. مسئولیت بخش ادبیات و شعر به عهده ی اوبود و قیصر امین پور نیز بخش ادبیات داستانی آن را بر عهده داشت. از سال 1367 به تدریس در دانشگاه آزاد اسلامی ورامین پرداخت. و نزدیک به 7 سال تدریس  نمود. سپس تدریس را کنار گذاشت و وارد رادیو شد و به کار ویرایش پرداخت. در زمان جنگ مسئولیت رادیو ارتش را بر عهده داشت؛ بعد از آزاد سازی خرمشهر، به حوزه‎ی هنری بازگشت. دریغ که در 48 سالگی در نهم فروردین 1383 شمع حیاتش فرو خفت. یادش گرامی‏باد.[1]

 

 

2-7-معرفی شعر سید حسن حسینی

هر چند حسینی نیز مانند دیگر شاعران این عصر از مضامین دفاع مقدس و به خصوص شهید و شهادت غافل نبود، و سروده هایی در این زمینه دارد. اما بیشتر مذهبی سُراست و توانسته با بهره گیری مناسب از عناصر و تصاویر شعری اشعاری زیبا ارائه دهد. او اشعار زیادی به یاد ائمه اطهار (ع) و در مدح آن ها سروده است؛ بسیاری از سروده های ” هم گام با حلق اسماعیل “، ” سفرنامه ی گردباد ” این گونه است. تمام سروده های کتاب ” از شرابه های روسری مادرم ” در وصف حضرت زهرا (س) است. کتاب ” طلسم سنگ ” نیز نثرهای عاشورایی او را در بر گرفته است.

حسینی با نو آوری های خود در شعر منقبت، از منقبت سنتی و کلیشه ای دور شده است. او در سرودن، نوع مدرنی از منقبت را آغاز کرده است؛ شیوه ای جدید که در شعر نو منقبت ایجاد شده است. تخیل ساختار شکنانه ی او توانسته است؛ سازنده ی رمزها باشد و تصویرهایی بدیع از روایت های تکراری تاریخ ایجاد کند، آن چنان که شاید هر کس برداشتی متفاوت از آن داشته باشد و این چند صدایی کردن منقبت از نوآوری های حسینی است. که چندان برای خواننده ی عالی منقبت آشنا نیست. آن جا که از ابوالفضل (ع) می گوید:

تو آن راز رشیدی

که روزی فرات

بر لبت آورد. ( گنجشک و جبرئیل: 38 )

حسینی هم چنان که شاعر اهل بیت (ع) است، شاعر انقلاب نیز هست، بسیاری از شعرهای عاشورایی او در کتاب ” هم گام با حلق اسمائیل” در توصیف انقلاب اسلامی و شهدای آن سروده شده است. او هرکجا که لازم باشد قلمش را در دفاع از جامعه اش به کار گرفته و در سرزنش و نقد محکوم کنندگان مردم جامعه اش می سُراید. از نمونه ی بارز این گونه سروده ها، می توان به سروده ی ” کبریت در قلمرو خورشید ” از دفتر ” هم صدا با حلق اسمائیل ” اشاره کرد؛ که در جواب و نقد سروده ای از شاملو سروده شده است. در دیگر منقبت های او می توان تأثیر اوضاع و احوال زمانه را دید.             «کتاب» هم گام با حلق اسمائیل « آیینه ی سال های پیروزی انقلاب و جنگ تحمیلی است که روحیه ی هم نسلان شاعر را نشان می دهد؛ حال و هوای حماسی و شور و حال شهادت طلبی درآن موج می زند. انقلاب اسلامی برای شاعر دنباله ی جهاد، شهادت و خون امام حسین (ع) است، ایران درآن دوره ی تاریخی برای او کربلاست. ( همان مآخذ )

.

.

جهت دریافت و خرید متن کامل پایان نامه و تحقیق و مقاله مربوطه بر روی گزینه خرید که در بالای صفحه قرار دارد کلیک نمایید و پس از وارد کردن مشخصات خود به درگاه بانک متصل شده که از طریق کلیه کارت هایی عضو شتاب قابل پرداخت می باشید و بلافاصله بعد از پرداخت انلاین به صورت خودکار لینک دانلود مربوطه فعال گردیده که قادر به دانلود فایل کامل ان می باشد

پاسخ دهید